Vay “vàng” trả bằng “vàng” hay “tiền”? Có được tính lãi khi chậm trả vàng không?

Khi xảy ra tranh chấp từ các giao dịch vay mượn vàng trong dân sự, nhiều người thường thắc mắc liệu Tòa án sẽ phán quyết người vay phải trả lại bằng vàng hay có quyền quy đổi ra tiền mặt để thanh toán. Đồng thời, vấn đề tính lãi đối với việc chậm trễ trả nợ vàng cũng cần được làm rõ. Dưới đây là giải đáp chi tiết căn cứ theo các quy định và hướng dẫn nghiệp vụ mới nhất của ngành Tòa án.

Phân biệt giữa vay và mượn trong dân sự, các loại tiền lãi phải trả khi vay tiền?

1. Nguyên tắc hoàn trả đối với tài sản vay là vàng

Căn cứ theo khoản 1 và khoản 2 Điều 466 Bộ luật Dân sự hiện hành, nghĩa vụ trả nợ của bên vay được xác định dựa trên đối tượng của tài sản vay. Cụ thể, nếu tài sản vay là vật (như vàng), bên vay phải hoàn trả đúng loại vật đó với cùng số lượng và chất lượng. Việc trả nợ bằng tiền thay cho vật chỉ được thực hiện nếu bên cho vay chấp thuận.

Làm rõ hơn về vấn đề này trong thực tiễn xét xử, căn cứ theo Mục 31 Công văn số 250/TANDTC-PC ngày 28/4/2026 của Tòa án nhân dân tối cao, đường lối giải quyết tranh chấp hợp đồng vay vàng được xác định như sau:

• Do đối tượng của giao dịch ban đầu là vàng, Tòa án sẽ đưa ra phán quyết buộc bên vay phải hoàn trả đúng số vàng đã mượn cho bên cho vay, ngoại trừ trường hợp các bên có một thỏa thuận khác phù hợp với quy định của pháp luật.

• Mặc dù nghĩa vụ trả nợ là bằng vàng, nhưng để có cơ sở tính toán án phí và các chi phí tố tụng liên quan, Tòa án vẫn sẽ tiến hành quy đổi giá trị số vàng tranh chấp thành tiền mặt. Việc quy đổi này dựa trên mức giá thị trường tại đúng thời điểm Tòa án tiến hành xét xử sơ thẩm.

2. Quy định về việc tính lãi chậm thực hiện nghĩa vụ trả nợ

Một vấn đề pháp lý phát sinh là khi bên vay chậm trả vàng, bên cho vay có được yêu cầu tính thêm lãi phạt chậm trả hay không.

Cũng tại Mục 31 Công văn số 250/TANDTC-PC ngày 28/4/2026, Tòa án nhân dân tối cao đã hướng dẫn rõ: Trong trường hợp Tòa án đã quyết định buộc bên đi vay phải hoàn trả tài sản cho bên cho vay bằng vàng, thì cơ quan xét xử sẽ không tuyên buộc bên vay phải chịu khoản lãi chậm thực hiện nghĩa vụ trả nợ.

Tuy nhiên, nguyên tắc này có ngoại lệ. Nếu trong hợp đồng vay vàng ban đầu, các bên đã có thỏa thuận cụ thể về việc tính lãi, thì nghĩa vụ trả lãi vẫn sẽ được thực hiện theo đúng thỏa thuận đó, miễn là mức lãi suất tuân thủ đúng các quy định giới hạn của pháp luật dân sự.

Hỏi:

Vay mượn vàng, khi trả muốn quy đổi thành tiền mặt được không?

Được, tuy nhiên căn cứ khoản 2 Điều 466 Bộ luật Dân sự, bên vay chỉ có thể trả bằng tiền tương đương trị giá của số vàng đã vay nếu được sự đồng ý chấp thuận từ phía bên cho vay. Nếu không có sự đồng ý này, Tòa án sẽ buộc hoàn trả bằng vàng.

Án phí khởi kiện đòi nợ vàng được tính như thế nào?

Theo Mục 31 Công văn số 250/TANDTC-PC ngày 28/4/2026 của TANDTC, để xác định án phí và chi phí tố tụng, Tòa án sẽ quy đổi số vàng tranh chấp thành tiền dựa trên giá thị trường tại thời điểm xét xử sơ thẩm.

Khởi kiện đòi nợ vàng có được yêu cầu tính thêm lãi phạt chậm trả không?

Căn cứ Mục 31 Công văn số 250/TANDTC-PC ngày 28/4/2026, nếu Tòa án buộc bên vay trả lại bằng vàng thì sẽ không tuyên bên vay chịu lãi chậm trả, trừ khi giữa các bên đã có thỏa thuận về việc tính lãi từ trước.

#Ls Bình

#BÌNH MINH LEGAL HCMC