Bị đơn tự ý bỏ về tại phiên tòa dân sự thì phiên tòa có bị hoãn không?

Trong thực tiễn giải quyết các vụ án dân sự, có không ít tình huống bất ngờ xảy ra ngay tại chốn công đường. Tại phiên tòa dân sự sơ thẩm các đương sự có mặt đầy đủ theo giấy triệu tập. Tuy nhiên, sau khi Chủ tọa phiên tòa kết thúc phần thủ tục, chuyển sang phần tranh tụng tại phiên tòa thì bị đơn không trình bày mà tự ý rời khỏi phòng xử án và bỏ về.

Vấn đề pháp lý đặt ra là: Trường hợp này Hội đồng xét xử hoãn phiên tòa hay tiếp tục tiến hành xét xử?

Thời hạn giao nộp chứng cứ cho Tòa án? Giấu chứng cứ chờ phúc thẩm?

1. Nghĩa vụ có mặt của đương sự trong suốt phiên tòa

Sự có mặt của các đương sự tại phiên tòa là nghĩa vụ tuân thủ nội quy pháp luật. Căn cứ khoản 7 Điều 234 của Bộ luật Tố tụng dân sự quy định:

“Người tham gia phiên tòa theo yêu cầu của Tòa án phải có mặt tại phiên tòa trong suốt thời gian xét xử vụ án, trừ trường hợp được chủ tọa phiên tòa đồng ý cho rời khỏi phòng xử án khi có lý do chính đáng…”.

Như vậy, khi chưa có sự đồng ý của Chủ tọa phiên tòa mà bị đơn đã tự ý bỏ về là hành vi không tuân thủ đúng quy định pháp luật.

2. Các trường hợp được phép hoãn phiên tòa

Pháp luật có quy định chặt chẽ về các điều kiện hoãn phiên tòa. Theo khoản 1 Điều 233 của Bộ luật Tố tụng dân sự quy định:

“Hội đồng xét xử quyết định hoãn phiên tòa trong các trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 56, khoản 2 Điều 62, khoản 2 Điều 84, Điều 227, khoản 2 Điều 229, khoản 2 Điều 230, khoản 2 Điều 231 và Điều 241 của Bộ luật này.”

Luật cũng giới hạn: “Thời hạn hoãn phiên tòa là không quá 01 tháng, đối với phiên tòa xét xử vụ án theo thủ tục rút gọn là không quá 15 ngày, kể từ ngày ra quyết định hoãn phiên tòa”.

3. Hội đồng xét xử tiếp tục làm việc, có giải đáp cụ thể theo Công văn 250/TANDTC-PC

Để thống nhất nghiệp vụ xét xử trên toàn quốc đối với tình huống đương sự bỏ về giữa chừng, Mục 34 Công văn số 250/TANDTC-PC ngày 28/4/2026 của Tòa án nhân dân tối cao đã đưa ra hướng dẫn giải quyết dứt điểm.

Cụ thể, Công văn nhận định: bị đơn tự ý bỏ về không thuộc trường hợp bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan, không thuộc trường hợp hoãn phiên tòa quy định tại khoản 2 Điều 227 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Do đó, dựa trên cơ sở này, Hội đồng xét xử tiếp tục tiến hành xét xử theo quy định của pháp luật nhằm bảo đảm tiến độ giải quyết vụ án. Việc tự ý rời đi đồng nghĩa với việc bị đơn đã tự tước bỏ quyền trình bày, tranh tụng để bảo vệ quyền lợi của mình tại phiên tòa.

Hỏi:

Bị đơn tự ý bỏ về giữa phiên tòa dân sự sơ thẩm thì phiên tòa có bị hoãn không?

Không. Theo hướng dẫn tại Mục 34 Công văn số 250/TANDTC-PC ngày 28/4/2026 của TAND Tối cao, hành vi tự ý bỏ về không thuộc trường hợp hoãn phiên tòa, do đó Hội đồng xét xử vẫn tiếp tục tiến hành xét xử theo luật định.

Đương sự có quyền rời khỏi phòng xử án khi phiên tòa đang diễn ra không?

Đương sự có thể rời đi, nhưng theo khoản 7 Điều 234 Bộ luật Tố tụng dân sự, việc rời khỏi phòng xử án trong suốt thời gian xét xử phải có lý do chính đáng và bắt buộc phải được chủ tọa phiên tòa đồng ý.

Thời hạn tối đa khi Tòa án ra quyết định hoãn phiên tòa dân sự là bao lâu?

Căn cứ khoản 1 Điều 233 Bộ luật Tố tụng dân sự, thời hạn hoãn phiên tòa nói chung là không quá 01 tháng kể từ ngày ra quyết định. Đối với phiên tòa xét xử theo thủ tục rút gọn, thời hạn này là không quá 15 ngày.

#LS BÌNH