Mục lục
Dùng “dao” chém người bị khởi tố về tội “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng”, tại sao không?
Khi tiếp cận tình huống dùng dao chém người khác chúng ta thường hiểu đối tượng có hành vi này sẽ bị khởi tố về tội cố ý gây thương tích, giết người hoặc nhẹ hơn là gây rối trật tự công cộng. Tuy nhiên một vụ việc mới đây đã cho chúng ta thấy khởi tố về một tội danh hoàn toàn khác đã được quy định “mới” từ năm 2024 và bắt đầu có hiệu lực thi hành từ 2025!
Trích dẫn vụ việc đối tượng Chém vỡ đầu bạn vì bị chê ‘chưa có vợ’ được báo chí đưa tin:
Theo VNEXPress ” Đoàn Trung Thế cầm dao chém anh Đoàn Văn Hồ do bị nạn nhân đâm xe vào người và khiêu khích việc đã lớn tuổi nhưng chưa lập gia đình. Thế, 40 tuổi, trú xã Đức Minh, bị khởi tố, tạm giam về tội Cố ý gây thương tích và Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng, theo điều 134, 304 Bộ luật Hình sự.
Theo điều tra, khoảng 21h20 ngày 7/8, Thế cùng một số người bạn đang ngồi uống nước tại nhà hàng xóm ở thôn Sâm Văn Hội, xã Đức Minh thì Hồ lái xe máy chạy từ ngoài vào, cố tình va nhẹ vào nơi Thế đang ngồi.
Thế bực tức hỏi: “Sao mà tông giữa người vậy, lỡ phanh xe hỏng thì sao”.
Lúc ngồi xuống nói chuyện, Hồ nhận được điện thoại của vợ hỏi “đã về chưa”. Trả lời xong, Hồ quay lại nói với Thế: “Tao đang có vợ con chăm sóc, chứ mày có vợ con đâu mà lo”. Sau đó, Hồ tiếp tục trêu Thế đã lớn tuổi rồi nhưng chưa lập gia đình. Cả hai xảy ra mâu thuẫn, to tiếng.
Trong lúc tranh cãi, Hồ đứng dậy đấm vào mặt Thế khiến anh này ngã ngửa ra sau. Vùng dậy đấm đáp trả không trúng, Thế lấy một thanh sắt tấn công lại nhưng được mọi người can ngăn. Cả hai sau đó ra về.
Nhà chức trách cáo buộc, về tới nhà, do chưa hết bức xúc Thế cầm dao đi tới nhà Hồ “nói chuyện”. Thấy Hồ đang đứng trước sân, Thế chém nhiều nhát vào đầu và cổ gây tổn hại sức khỏe 8%. Trong lúc chống trả, Hồ cũng đánh Thế gây thương tích 1%.”
Điều đáng quan tâm ở đây chúng tôi muốn nói tới là đối tượng này bị khởi tố về tội “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng theo quy định tại điều 304 Bộ luật Hình sự. Vậy thì tại sao?
Vũ khí quân dụng gồm những gì?
Theo quy định tại khoản 2, Điều 2 Luật Quản lý, sử dụng vụ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, vụ khí quân dụng bao gồm:
“2. Vũ khí quân dụng bao gồm:
a) Súng cầm tay, súng vác vai, vũ khí hạng nhẹ, vũ khí hạng nặng, đạn sử dụng cho các loại vũ khí này; các loại bom, mìn, lựu đạn, ngư lôi, thủy lôi và vũ khí khác thuộc danh mục do Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ban hành, trang bị cho lực lượng vũ trang nhân dân và các lực lượng khác theo quy định của Luật này;
b) Súng bắn đạn ghém, súng nén khí, súng nén hơi, đạn sử dụng cho các loại súng này thuộc danh mục do Bộ trưởng Bộ Công an ban hành;
c) Vũ khí quy định tại điểm a khoản 4 Điều này trang bị cho lực lượng vũ trang nhân dân và các lực lượng khác theo quy định của Luật này để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội;
d) Súng săn, vũ khí quy định tại điểm a khoản 4, vũ khí quy định tại điểm a khoản 5 và dao có tính sát thương cao quy định tại khoản 6 Điều này sử dụng với mục đích xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người trái pháp luật;
đ) Linh kiện cơ bản của súng quy định tại điểm a khoản này bao gồm: thân súng, nòng súng, bộ phận cò, bộ phận khóa nòng, kim hỏa;
e) Linh kiện cơ bản của súng quy định tại điểm b khoản này bao gồm: thân súng, bộ phận cò;
g) Vũ khí khác có tính năng, tác dụng, khả năng gây sát thương tương tự như vũ khí quy định tại điểm a hoặc điểm b khoản này, không thuộc danh mục do Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an ban hành.
3. Súng săn là súng kíp, đạn sử dụng cho súng này sử dụng vào mục đích săn bắn.
4. Vũ khí thô sơ bao gồm:
a) Kiếm, giáo, mác, thương, dao găm, lưỡi lê, đao, mã tấu, côn, quả đấm, quả chùy, cung, nỏ, phi tiêu thuộc danh mục do Bộ trưởng Bộ Công an ban hành;
b) Dao có tính sát thương cao quy định tại khoản 6 Điều này sử dụng với mục đích để thực hiện hành vi phạm tội, gây rối, làm mất trật tự công cộng hoặc chống đối cơ quan, tổ chức thực hiện nhiệm vụ, người thi hành công vụ, trừ trường hợp quy định tại điểm d khoản 2 Điều này.
5. Vũ khí thể thao bao gồm:
a) Súng trường hơi, súng trường bắn đạn nổ, súng ngắn hơi, súng ngắn bắn đạn nổ, súng thể thao bắn đạn sơn, súng bắn đĩa bay, đạn sử dụng cho các loại súng này thuộc danh mục do Bộ trưởng Bộ Công an ban hành được trang bị, sử dụng để luyện tập, thi đấu thể thao;
b) Vũ khí quy định tại điểm a khoản 4 Điều này dùng để luyện tập, thi đấu thể thao;
c) Linh kiện cơ bản của súng quy định tại điểm a khoản này bao gồm: thân súng, nòng súng, bộ phận cò, bộ phận khóa nòng, kim hỏa.
6. Dao có tính sát thương cao là dao sắc, dao nhọn thuộc danh mục do Bộ trưởng Bộ Công an ban hành.
Dao có tính sát thương cao thuộc danh mục do Bộ trưởng Bộ Công an ban hành gồm những gì?
(Ban hành kèm theo Thông tư số 75/2024/TT-BCA ngày 15 tháng 11 năm 2024 của Bộ trưởng Bộ Công an)
| 1 | Dao sắc, nhọn | Cấu tạo, đặc điểm cơ bản, bao gồm: Tay cầm, lưỡi dao; lưỡi sắc và nhọn, hình dạng thẳng hoặc cong, có chiều dài từ 12cm trở lên, chiều rộng từ 2cm trở lên. |
| 2 | Dao sắc | Cấu tạo, đặc điểm cơ bản, bao gồm: Tay cầm, lưỡi dao; lưỡi sắc không có đầu nhọn, hình dạng thẳng hoặc cong, chiều dài từ 20cm trở lên, chiều rộng từ 05cm trở lên. |
| 3 | Dao gấp, dao bấm | Cấu tạo, đặc điểm cơ bản, bao gồm: Tay cầm, lưỡi dao; lưỡi có một hoặc nhiều cạnh sắc, nhọn, gấp hoặc bấm lại được, chiều dài từ 07cm trở lên. |
| 4 | Dao tự chế hoặc hoán cải | Cấu tạo, đặc điểm cơ bản, bao gồm: Tay cầm, lưỡi dao; tay cầm dài từ 30cm trở lên; lưỡi có chiều dài từ 05cm trở lên, sắc nhọn hoặc sắc hoặc nhọn. |
Quy định tại Điều 304 Bộ luật Hình sự về tội chế tạo tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự như sau:
“Điều 304. Tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự
1. Người nào chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 07 năm.
2.Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 12 năm: […]”
Như vậy, đối tượng có một trong các hành vi chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng hoặc mua bán trái phép, chiếm đoạt những vật dụng được pháp luật định nghĩa thuộc danh mục vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân dụng thì sẽ bị khởi tố về tội danh nêu trên.
Đối chiếu quy định tại điểm a khoản 4, điểm d khoản 2 Điều 2 Luật Quản lý, sử dụng vụ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ thì vũ khí thô sơ như Kiếm, giáo, mác, thương, dao găm, lưỡi lê, đao, mã tấu, côn, quả đấm, quả chùy, cung, nỏ, phi tiêu hoặc Dao có tính sát thương cao được sử dụng vào mục đích xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người trái pháp luật được định nghĩa là vũ khí quân dụng.
Do vậy, việc khởi tố đối tượng Đoàn Trung Thế về tội danh nêu trên là có căn cứ pháp luật.
Quy định này liệu có bỏ lọt tội phạm?
Những vụ án về cố ý gây thương tích, giết người hiện nay là không hiếm, nhưng những vụ việc chúng ta được tiếp cận thông tin hiện nay những vụ có khởi tố cả tội danh “Chế tạo tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự” chưa thấy nhiều.
Qua tình huống trên, đặt ra vấn đề cần bàn luận là nhà làm luật quy định, định nghĩa khái niệm vũ khí quân dụng như vậy có thực sự đúng bản chất hay chưa? việc điều tra, truy tố, xét xử tội phạm có thực sự khách quan toàn diện với quy định mới hay chưa?
